Cách làm chủ hụi: 7 bước chuẩn, dễ hiểu cho người mới

Cách làm chủ hụi an toàn gói trong bốn việc: chọn đúng người vào dây, viết điều lệ thành văn bản, lập sổ hụi ngay từ kỳ đầu, chốt từng kỳ khui cho cả dây cùng thấy.
Làm đủ bốn việc đó thì dây đi êm tới cuối. Thiếu một việc là bắt đầu có chuyện lời qua tiếng lại.
Bài này đi lần lượt: làm chủ hụi cần gì, 7 bước mở dây, ví dụ tính tiền hốt, rồi tới phần luật trong Nghị định 19/2019/NĐ-CP.
Làm chủ hụi là làm gì?
Chủ hụi là người đứng ra gom một nhóm người quen biết thành một dây hụi. Mỗi kỳ khui, chủ hụi thu tiền của các chân hụi rồi giao cho người được hốt.
Hụi là cách gọi miền Nam. Miền Bắc gọi là họ, nhiều nơi gọi là biêu hoặc phường.
Trong văn bản luật dùng chung cả bốn chữ: họ, hụi, biêu, phường. Bài này gọi là hụi cho quen tai.
Việc của chủ hụi mỗi kỳ khui
- Nhắc cả dây ngày khui và số tiền phải góp kỳ đó
- Nhận thăm của những người chưa hốt, nếu là hụi có lãi
- Tính ra số tiền thực nhận của người hốt kỳ đó
- Thu tiền từng chân, giao tiền cho người hốt
- Ghi vào sổ hụi: ai góp rồi, ai còn nợ, ai đã hốt
Nghe đơn giản nhưng một dây 12 chân là 12 kỳ, mỗi kỳ hơn chục đầu việc nhỏ. Nhớ bằng đầu thì sớm muộn cũng lệch.
Ví dụ ngoài chợ cho dễ hình dung
Cô bán rau đầu chợ gom 12 chị em cùng dãy, mỗi tháng mỗi người bỏ 2 triệu. Tháng nào cũng có một người hốt trọn.
Người cần tiền sớm thì bỏ thăm cao để được hốt trước. Người không cần thì chờ tới lượt, cuối dây lãnh nhiều hơn số mình bỏ ra.
Cô bán rau đó chính là chủ hụi. Cả dây tin cô nên mới góp tiền.
Làm chủ hụi cần gì? Bốn thứ phải có trước khi mở dây
Nhiều người hỏi làm chủ hụi cần gì, có phải xin giấy phép gì không. Không cần giấy phép kinh doanh, nhưng cần đủ bốn thứ dưới đây.

1. Đủ điều kiện theo luật
Theo Điều 6 Nghị định 19/2019/NĐ-CP, chủ hụi là người từ đủ mười tám tuổi trở lên. Người mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự thì không được làm chủ hụi.
Trường hợp các thành viên tự tổ chức dây hụi, chủ hụi phải được hơn một nửa tổng số thành viên bầu, trừ khi cả dây thoả thuận khác.
2. Một nhóm người mình biết rõ
Đây là thứ quan trọng nhất, hơn cả tiền. Dây hụi sống bằng chữ tín của từng chân.
Chỉ mời người bạn biết nhà, biết chỗ làm, biết gia đình. Người lạ gặp trên mạng, nhóm hụi online không quen biết thì thôi, đừng nhận.
3. Tiền dự phòng của chính chủ hụi
Luật buộc chủ hụi phải góp thay phần hụi của thành viên không góp đúng hạn, nếu cả dây không thoả thuận khác. Đây là nghĩa vụ ghi tại Điều 18.
Nghĩa là tháng nào có người chậm, chủ hụi phải bù vào cho đủ tiền giao cho người hốt. Không có khoản dự phòng là dây đứng ngay kỳ đó.
4. Chỗ ghi chép rõ ràng
Điều 12 nói chủ hụi phải lập và giữ sổ hụi, trừ trường hợp cả dây thoả thuận để một thành viên lập và giữ sổ.
Sổ ghi tay cũng được. Ghi bằng điện thoại thì cả dây cùng xem được, khỏi phải tin miệng nhau.
Cách làm chủ hụi: 7 bước từ lúc mở dây tới khi dây tàn
Đây là phần làm theo được ngay. Cứ đi đúng thứ tự, đừng nhảy bước.

- Chọn người trước, chọn tiền sau. Lên danh sách những người bạn dám đứng ra bảo đảm. Có đủ người rồi mới bàn tới số tiền mỗi chân.
- Chốt loại hụi. Hụi có lãi thì mỗi kỳ bỏ thăm, ai thăm cao nhất được hốt. Hụi không lãi thì hốt theo thứ tự hoặc bốc, không ai trả thêm đồng nào.
- Chốt bốn con số của dây. Số chân, tiền mỗi chân một kỳ, kỳ khui theo ngày hay tuần hay tháng, và ngày khui cố định trong kỳ.
- Viết điều lệ dây thành văn bản. Điều 7 yêu cầu thoả thuận về dây hụi được thể hiện bằng văn bản, công chứng hoặc chứng thực nếu người tham gia yêu cầu. Theo Điều 8, văn bản phải có thông tin chủ hụi, danh sách thành viên, phần hụi, thời gian dây hụi, kỳ khui, thể thức góp và lĩnh hụi.
- Cho từng người đọc và ký trước khi dây chạy. Trong điều lệ ghi luôn mức tiền thảo chủ hụi, cách xử lý khi có người chậm góp, cách rút khỏi dây. Ký rồi thì sau này ít tranh cãi.
- Thông báo cho UBND cấp xã nếu thuộc diện phải báo. Điều 14 buộc chủ hụi thông báo bằng văn bản cho UBND cấp xã khi tổ chức dây hụi có giá trị các phần hụi tại một kỳ khui từ 100 triệu đồng trở lên, hoặc khi tổ chức từ hai dây hụi trở lên.
- Chốt từng kỳ và giữ hồ sơ tới khi dây tàn. Kỳ nào xong là ghi sổ kỳ đó, cấp giấy biên nhận cho ai yêu cầu. Giữ lại điều lệ, sổ hụi, giấy biên nhận cho tới khi dây kết thúc.
Bước 4 và bước 7 là hai bước người ta hay bỏ nhất. Cũng là hai bước cứu bạn khi có chuyện.
Ví dụ tính một kỳ khui của dây hụi tháng
Dưới đây là ví dụ giả định, số liệu chỉ để bạn thấy cách tính. Dây thật của bạn thay số vào là xong.
Giả sử dây hụi tháng có 12 chân, mỗi chân góp 2.000.000 đ một kỳ. Hụi có lãi, bỏ thăm kín.
Tới kỳ thứ 3, đã có 2 người hốt ở kỳ 1 và kỳ 2. Người bỏ thăm cao nhất kỳ này ghi 300.000 đ.
Người hốt kỳ 3 không phải góp kỳ đó. Vậy còn 11 chân góp tiền.
| Khoản | Cách tính | Số tiền |
|---|---|---|
| 2 chân đã hốt, nay là hụi chết, góp đủ | 2 × 2.000.000 đ | 4.000.000 đ |
| 9 chân chưa hốt, góp trừ tiền thăm | 9 × (2.000.000 đ − 300.000 đ) | 15.300.000 đ |
| Tổng tiền chủ hụi thu được kỳ 3 | 4.000.000 đ + 15.300.000 đ | 19.300.000 đ |
| Tiền thảo chủ hụi, theo điều lệ dây | trừ ra | 200.000 đ |
| Người hốt kỳ 3 thực nhận | 19.300.000 đ − 200.000 đ | 19.100.000 đ |
Kiểm lại cho chắc: 2 chân đã hốt cộng 9 chân chưa hốt là 11 chân góp, cộng 1 người hốt là tròn 12 chân.
Thăm càng cao thì người chưa hốt góp càng ít, người hốt nhận càng thấp. Phần chênh đó chính là lãi trong dây hụi.
Điều 21 giới hạn lãi suất trong hụi có lãi không vượt quá 20%/năm của tổng giá trị các phần hụi phải góp trừ đi giá trị các phần hụi đã góp. Dây nào để thăm lên cao thì chủ hụi nên nhờ người biết luật tính lại giúp.
Kinh nghiệm làm chủ hụi giữ cho dây đi êm
Phần kinh nghiệm làm chủ hụi này là mấy lỗi hay gặp nhất và cách tránh.

- Mở dây quá lớn ngay lần đầu. Dây 30 chân, mỗi chân 10 triệu, chỉ cần vài người chậm là chủ hụi gánh không nổi. Lần đầu nên dây nhỏ, ít chân, kỳ ngắn.
- Nhận người không ai biết vì thấy họ chịu bỏ thăm cao. Người sẵn sàng bỏ thăm cao hơn hẳn mặt bằng thường là người đang rất gấp tiền. Hốt xong rồi bỏ dây là chuyện có thật.
- Cho hốt trước rồi mới thu tiền. Thu đủ hãy giao. Thiếu chân nào thì ghi rõ chân đó còn nợ, có chữ ký hoặc tin nhắn xác nhận.
- Gộp tiền hụi với tiền nhà, tiền hàng. Tiền hụi nên để riêng. Lẫn vào tiền buôn bán là đụng tới lúc cần giao lại không có.
- Nói miệng, không ghi. Người này xin khất, người kia xin đổi kỳ, ba tháng sau không ai nhớ đúng. Ghi lại ngay lúc nói là xong chuyện.
- Nhận làm chủ nhiều dây cùng lúc mà không tách sổ. Mỗi dây một sổ riêng, không trộn chung. Lấy tiền dây này đắp dây kia là bước đầu của bể hụi.
Dấu hiệu dây đang có vấn đề
Số người xin khất tăng dần qua từng kỳ. Thăm bỗng nhảy cao bất thường so với các kỳ trước.
Có người đòi hốt gấp ngoài lượt, hoặc muốn rút khỏi dây giữa đường. Gặp mấy dấu hiệu này thì chủ hụi nên họp cả dây, nói rõ ràng, chốt lại sổ sách.
Quyền và nghĩa vụ của chủ hụi theo luật
Cách làm chủ hụi đúng luật không rắc rối như nhiều người nghĩ. Nghị định 19/2019/NĐ-CP ghi khá rõ ràng và dễ đọc.
Về nghĩa vụ, Điều 18 buộc chủ hụi giao các phần hụi cho thành viên được lĩnh tại mỗi kỳ khui. Chủ hụi cũng phải nộp thay phần hụi của thành viên không góp, nếu cả dây không thoả thuận khác.
Chủ hụi phải cho thành viên xem sổ hụi và cấp giấy biên nhận khi được yêu cầu. Điều 13 cho thành viên quyền yêu cầu giấy biên nhận về việc góp hụi, lĩnh hụi, nhận lãi, trả lãi.
Chủ hụi còn phải thông báo đầy đủ cho người muốn gia nhập về số lượng dây hụi mình đang làm chủ, phần hụi, kỳ khui và số thành viên của từng dây.
Khi chủ hụi đổi nơi cư trú thì phải thông báo cho cả dây biết.
Thông tin chỉ để tham khảo; vụ việc cụ thể nên hỏi luật sư hoặc UBND xã, phường nơi cư trú. Bạn có thể đọc nguyên văn nghị định trên thư viện pháp luật.
Ghi sổ hụi bằng giấy và ghi bằng app
Sổ giấy quen tay, không cần điện thoại. Nhưng chỉ chủ hụi giữ, cả dây không xem được.

| Việc | Sổ giấy | Ghi bằng app |
|---|---|---|
| Ai được xem | Người giữ sổ | Cả dây cùng xem |
| Nhiều dây cùng lúc | Mỗi dây một quyển, dễ lộn | Mỗi dây một màu riêng |
| Nhắc ngày khui | Tự nhớ, tự gọi từng người | App nhắc trước ngày khui |
| Bỏ thăm | Ghi giấy, chủ hụi đọc lên | Thăm kín, đúng giờ khui app tự lật |
| Sửa số đã ghi | Gạch xoá được | Nhật ký chỉ ghi thêm, không ai sửa, không ai xoá |
| Mất sổ | Mất là hết | Dữ liệu còn trong sổ trên app |
Sổ Ghi Hụi làm đúng một việc: ghi chép cho rõ ràng. App không giữ tiền, không chuyển tiền, không có ví.
Chủ hụi tạo dây, chọn hụi có lãi hay hụi không lãi, đặt kỳ khui theo ngày, tuần hoặc tháng. Xem thêm tính năng dành cho chủ hụi và hụi viên.
Mời người vào dây bằng mã phòng 6 số, ai xin vào thì chủ hụi duyệt. Cách làm gọn trong ba bước tạo dây và gửi mã phòng.
App không tìm, không giới thiệu, không ghép dây hụi với người lạ. Chỉ vào được dây khi chủ hụi mời.
Cài app, vào sổ hay quên mã khoá 6 số thì gọi hoặc nhắn Zalo 0901 323 886.
Câu hỏi thường gặp về cách làm chủ hụi
Người mới nên mở dây bao nhiêu chân?
Luật không quy định số chân tối thiểu hay tối đa. Lần đầu nên chọn dây ít chân, tiền mỗi chân nhỏ, kỳ khui theo tháng cho dễ theo.
Dây nhỏ chạy trót lọt một vòng rồi hãy mở dây lớn hơn. Đó là kinh nghiệm chung của người làm chủ hụi lâu năm.
Chủ hụi được lấy tiền thảo bao nhiêu?
Mức hoa hồng, hay tiền thảo, là khoản hai bên thoả thuận và được ghi vào văn bản thoả thuận về dây hụi theo Điều 8. Luật không áp một con số cố định.
Quan trọng là nói rõ ngay từ đầu và ghi vào điều lệ dây. Thu bao nhiêu, thu ở kỳ nào, cả dây đều biết.
Làm chủ hụi có phải báo với chính quyền không?
Phải báo trong hai trường hợp ở Điều 14: dây hụi có giá trị các phần hụi tại một kỳ khui từ 100 triệu đồng trở lên, hoặc bạn tổ chức từ hai dây hụi trở lên.
Thông báo bằng văn bản gửi UBND cấp xã. Dây nhỏ hơn và chỉ một dây thì không thuộc diện phải thông báo.
Hụi viên không góp tiền thì chủ hụi làm sao?
Theo Điều 18, chủ hụi phải nộp thay phần hụi của người không góp để kỳ khui vẫn giao đủ, trừ khi cả dây thoả thuận khác. Sau đó chủ hụi đòi lại khoản đã nộp thay.
Vì vậy phải ghi rõ ngày nào ai còn nợ, có xác nhận. Không tự ý siết nợ hay đe doạ; không giải quyết được thì đưa ra UBND xã hoặc toà án.
Ghi hụi bằng app có thay được giấy tờ không?
Không thay được văn bản thoả thuận về dây hụi mà Điều 7 yêu cầu. App là chỗ ghi chép từng kỳ cho cả dây cùng thấy, đi kèm với giấy tờ chứ không thế chỗ giấy tờ.
Sổ Ghi Hụi có gói miễn phí dùng đủ tính năng ghi hụi, cần nhiều dây hơn thì nâng cấp. Chi tiết xem ở bảng giá.
Chốt lại
Cách làm chủ hụi an toàn không nằm ở chỗ gom được nhiều người hay mở được dây lớn. Nó nằm ở chỗ sổ sách rõ và người trong dây đều là người bạn biết.
Viết điều lệ ra giấy, ghi đủ từng kỳ, thu đủ mới giao. Ba việc đó làm đều là dây đi tới cuối.
Ghi sổ rõ ràng không hứa dây bạn không bao giờ có chuyện. Nhưng nó giảm nhầm lẫn và giảm tranh cãi rất nhiều.
Ghi hụi bằng app Sổ Ghi Hụi: quản lý nhiều dây hụi cùng lúc, rõ ràng từng kỳ khui — ai đã hốt, ai chưa hốt, ai đã giao tiền, cả dây cùng xem. App chỉ ghi chép, không giữ tiền.


